Mierniki i czujniki parametrów fizycznych

Anemometr to przyrząd do pomiaru prędkości i przepływu powietrza, najczęściej wykorzystujący wirujące skrzydełko (anemometr skrzydełkowy, zwany też wiatraczkowym) lub czujnik termiczny, a wynik podaje w m/s, km/h lub innych jednostkach prędkości. Na budowie anemometr sprawdza wydajność wentylacji naturalnej i mechanicznej, kontroluje pracę rekuperatorów oraz mierzy warunki pogodowe przy pracach na wysokości, gdzie silny wiatr (zwykle powyżej kilkunastu m/s) ogranicza bezpieczeństwo robót. Typowy zakres pomiarowy to ok. 0,3-30 m/s, z rozdzielczością rzędu 0,1 m/s.

Anemometr-termometr łączy w jednej obudowie dwa czujniki: wiatraczek lub sondę do pomiaru prędkości powietrza oraz czujnik temperatury, dzięki czemu jednym odczytem uzyskuje się prędkość przepływu (zwykle 0,3-30 m/s) i temperaturę otoczenia (typowo -10°C do +50°C). W ofercie NORWIT.PL taki model reprezentuje Anemometr-termometr FTA 1 marki Nivel System — kompaktowe urządzenie 2 w 1 do szybkiej kontroli warunków na budowie i w wentylacji, bez noszenia dwóch mierników. Jedno urządzenie zamiast dwóch skraca czas pomiaru i ogranicza liczbę sprzętu w skrzynce narzędziowej ekipy.

Anemometr mierzy wyłącznie prędkość i przepływ powietrza, zwykle w zakresie 0,3-30 m/s, podczas gdy miernik wilgotności (higrometr) podaje wilgotność względną w skali 0-100% RH, a termometr wskazuje temperaturę, najczęściej w zakresie od -10°C do +50°C dla mierników budowlanych. Każdy z tych przyrządów mierzy inną wielkość fizyczną, dlatego przy pełnej diagnostyce instalacji wentylacyjnej stosuje się je łącznie — anemometr do oceny wydajności przepływu, a higrometr i termometr do kontroli mikroklimatu. Urządzenia łączone, jak anemometr-termometr, mierzą dwie z tych wielkości jednym odczytem.

Czujniki i mierniki parametrów fizycznych stosowane w budownictwie i wentylacji obejmują przede wszystkim prędkość i przepływ powietrza (m/s, m³/h), temperaturę (°C) oraz wilgotność względną powietrza i materiałów (% RH). Anemometr kontroluje wentylację mechaniczną i rekuperację, gdzie prędkości w kanałach mieszczą się zwykle w przedziale 0,3-30 m/s, a mierniki temperatury i wilgotności oceniają warunki twardnienia betonu, tynków czy prac malarskich, prowadzonych zwykle w 5-35°C. Dobór czujnika zależy od tego, którą wielkość fizyczną trzeba skontrolować.

Anemometr Nivel System sprawdza się w kontroli wentylacji mechanicznej i rekuperacji, ponieważ mierzy prędkość przepływu powietrza w kratkach i kanałach z rozdzielczością zwykle rzędu 0,1 m/s w zakresie 0,3-30 m/s. Taki pomiar pozwala ocenić, czy rekuperator dostarcza założony strumień powietrza (podawany zwykle w m³/h) zgodnie z projektem, a odchylenie sygnalizuje zapchany filtr lub źle wyregulowaną centralę. Model anemometr-termometr dodatkowo kontroluje temperaturę nawiewu, co ułatwia diagnostykę wymiennika ciepła w rekuperatorze.

Cena profesjonalnego miernika parametrów fizycznych zależy przede wszystkim od liczby mierzonych wielkości — pojedynczy anemometr jest tańszy niż model łączony, jak anemometr-termometr mierzący jednocześnie 2 parametry, oraz od zakresu pomiarowego (np. do 20 m/s wobec do 30 m/s) i rozdzielczości odczytu (0,1 m/s). Dodatkowym czynnikiem jest wyposażenie: podświetlany wyświetlacz czy pamięć odczytów. Aktualne ceny mierników Nivel System sprawdzisz na kartach produktów w NORWIT.PL.

Wybór miernika zaczyna się od określenia, którą wielkość fizyczną trzeba kontrolować: do oceny wydajności wentylacji i rekuperacji potrzebny jest anemometr mierzący prędkość przepływu (0,3-30 m/s), do kontroli warunków twardnienia betonu czy prac malarskich — termometr i higrometr w zakresie 5-35°C oraz 0-100% RH, a do szybkiej diagnostyki obu naraz — anemometr-termometr 2 w 1. Kolejnym kryterium jest rozdzielczość odczytu (zwykle 0,1 jednostki pomiarowej). Przy zastosowaniach wymagających udokumentowanego wyniku warto dodatkowo sprawdzić datę ostatniej kalibracji urządzenia.

Kalibracja miernika parametrów fizycznych polega na porównaniu jego wskazań ze wzorcem i, w razie odchylenia, korekcie odczytu — zaleca się ją raz w roku przy sprzęcie używanym regularnie zawodowo, a częściej, co 3-6 miesięcy, przy urządzeniach eksploatowanych w pyle, wilgoci czy dużych wahaniach temperatury. Anemometry i czujniki temperatury bez okresowej kalibracji mogą z czasem wykazywać odchylenie rzędu pojedynczych procent od wartości rzeczywistej, co przy kontroli wentylacji lub warunków twardnienia betonu ma znaczenie praktyczne. Mierniki używane sporadycznie wystarczy sprawdzić względem innego wzorcowanego urządzenia.