Dalmierze

Metody różnią się dokładnością, zasięgiem i liczbą osób przy pomiarze. Dalmierz laserowy podaje wynik z dokładnością rzędu ±1,5–2 mm na dystansie 40–150 m i obsługuje go jedna osoba. Pomiar optyczny kreskami dalmierczymi w lunecie daje dokładność rzędu kilkunastu centymetrów i wymaga drugiej osoby z łatą. Taśma 5–100 m mierzy bezpośrednio i działa w słońcu, ale przy kilkudziesięciu metrach dochodzi błąd zwisu i naciągu.

Funkcje obliczeniowe czynią z dalmierza narzędzie kosztorysowe. Z dwóch pomiarów wylicza powierzchnię w m², z trzech kubaturę w m³, a pomiarem pośrednim wysokość niedostępnego punktu — nadproża na 3 m czy kalenicy na 8 m — z twierdzenia Pitagorasa. Do tego sumowanie odcinków i pamięć zwykle kilkudziesięciu wyników. Obmiar mieszkania o powierzchni 60–80 m² zajmuje kilkanaście minut zamiast godziny z taśmą i kartką, a dane są gotowe do wyceny tynków lub posadzek.

Zakres kończy się na pomiarach wykonawczych i kontrolnych. Dalmierz budowlany mierzy odległość skośną z dokładnością ±1,5–2 mm w zasięgu do 150 m, ale nie wyznacza współrzędnych ani kątów, więc tachimetru przy tyczeniu granic nie zastąpi. Poziomy, spadki i osie na odcinkach kilkudziesięciu metrów wyznacza się instrumentami z działu niwelatory i pomiary. Dalmierz sprawdza się przy obmiarach, kontroli szalunków i wysokości nadproży rzędu 2–3 m.

Kontrola polega na porównaniu odczytu z odcinkiem odniesienia o znanej długości. Wzdłuż równej ściany odmierza się bazę 5 lub 10 m taśmą stalową klasy I, mierzy ten sam odcinek dalmierzem 5–10 razy i porównuje wyniki. Rozrzut serii oraz odchyłka od wzorca powinny mieścić się w deklarowanych ±1,5–2 mm. Większy błąd wskazuje na przestawiony punkt odniesienia albo zabrudzoną optykę i kwalifikuje sprzęt do serwisu.